العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

323

شرح كشف المراد ( فارسى )

جواب از دليل اول قول رابع : قياس مع الفارق است زيرا كه قاتل مانع عقلى از اقدام و قتل دارد و با اختيار كشته و لذا عوض بر خود او است نه صاحب السيف امّا بخلاف حيوان درنده كه رادع عقلى ندارد . جواب از دليل دوّم قول رابع : گاهى منع از خوردن درنده انسان را حسن دارد و لذا روا است چنان كه روا و نيكو است كه ما كودكان را از شرب خمر منع كنيم و لو اين كار براى آنها كيفرى ندارد . ( مطلب سوّم ) اگر كسى ديگرى را در آتش بيندازد و آتش وى را بسوزاند عوض بر خداوند نبوده بلكه بر آن كس است كه اين بنده را در آتش افكنده و اگر كسى شهادت دروغ دهد و به شهادت او بىگناهى كشته شود عوض بر شهود است و بايد آنها خونبهاى او را بدهند و بر قاضى حرجى نيست چون او مطابق دستورات قرآن و سنت حكم به قتل نموده و بر خداوند است كه در قيامت داد مظلوم را از ظالم بازستاند . ( مطلب چهارم ) بر خداى متعال است كه داد مظلوم را از ظالم بگيرد و اين امر هم بدليل عقلى واجب است و هم سمعى . امّا عقل : خداوند ظالم را تمكين نموده و مسلط ساخته بر حسب مصالحى كه خود او آگاهتر است و مردمان را هم مختار آفريده پس بايد داد بستاند .